Een Mobiliteitsfonds en een Mobiliteitsbedrijf (of Mobiliteitsregisseur) zijn instrumenten die de gemeente in specifieke situaties kan inzetten om de regie over deelmobiliteit in- en rond hubs te versterken.
Een Mobiliteitsfonds is een financieel instrument. Ontwikkelaars kunnen hun verplichting tot het realiseren van parkeerplaatsen afkopen met een financiële afdracht, wat in een mobiliteitsfonds terechtkomt. Dit is vooral relevant als het deelmobiliteitsconcept deels in de lagere parkeernormen is verrekend (korting op de parkeernorm). Het fonds ontkoppelt de bekostiging van het individuele project, waardoor de gemeente de middelen heeft om samenhangende en grootschalige investeringen in deelmobiliteit, hubs en laadinfrastructuur in het hele gebied te doen. Zo kan een gemeente regie nemen en schaal realiseren.
Een Mobiliteitsbedrijf of een Mobiliteitsregisseur is een organisatorische rol. Dit is handig in situaties waar een eigenaar voor de lange termijn ontbreekt, zoals in het geval van aanbieders van deelvervoer die slechts kortlopende contracten (3 tot 5 jaar) afsluiten. De regisseur fungeert als het centrale aanspreekpunt na oplevering (10+ jaar), beheert contracten, monitort het gebruik en garandeert het afgesproken aanbod in de hubs.
Beide instrumenten zijn voornamelijk interessant bij grotere gebiedsontwikkelingen met meerdere projecten en ontwikkelaars. Bij kleinere opgaven kan het voldoende zijn om een goed doordachte anterieure overeenkomst met heldere KPI’s en contingencyplannen op te stellen. Zie voor keuzes op dit gebied ook Regie, rol en samenwerking en Schaal en organisatie van hubs in gebiedsontwikkeling.